برای این که بدانید علت درد و تیر کشیدن مقعد چیست، ابتدا باید دلایل شایع که موجب آسیب به ناحیه مقعد میشوند را بررسی کنید و سپس پیدا کنید که این درد به چه دلیلی رخ داده است. در بسیاری از افراد علائم درد مقعد بسیار جزئی است و با درمانهای خانگی برطرف میشود و در برخی موارد نادر نیز این دردها میتواند نشانه یک بیماری جدی مثل سرطان مقعد باشد.
معمولا علت درد مقعدی در زنان شباهت زیادی به علت درد مقعدی در مردان دارد. اما به هر حال شیوع برخی مشکلات و بیماریها در خانمها بیشتر است و در مقابل برخی مشکلات نیز ممکن است بیشتر در مردان ایجاد شود و سبب بروز درد شود. در ادامه این مقاله به شما میگویم که علت درد و تیر کشیدن مقعد چیست و چر ایجاد میشود.
از رایجترین دلایل درد و تیر کشیدن مقعد میتوان به آبسه مقعدی، فیستول، شقاق و هموروئید اشاره کرد.
آبسه مقعدی
یکی از دلایل رایج ایجاد درد ناحیه مقعد، آبسه مقعدی است که برخی به آن جوش مقعدی نیز میگویند. در این وضعیت یک تاول یا دمل در نزدیکی مقعد ایجاد میشود که داخل آن پر از چرک و عفونت است.
فیستول مقعد
فیستول مقعد وضعیتی است که موجب اتصال غیرطبیعی پوست اطراف مقعد به دیواره روده میشود. درواقع در این شرایط پوست اطراف مقعد ملتهب میشود و ترشحاتی بد بو از ناحیه فیستول خارج میشود. ممکن است فرد دچار بیاختیاری در مدفوع شود و دردی تیر کشنده را در ناحیه مقعد خود احساس کند.
شقاق مقعد
شقاق مقعد (Anal Fissure) یا فیشر یکی دیگر در دلایل درد و تیر کشیدن مقعد است که در اثر یک شکاف یا ترکخوردگی بین چینخوردگیهای دهانه مقعد ایجاد میشود. در این شرایط ممکن است خراش در قسمت بیرونی مقعد ایجاد شود و یا داخل کانال رکتوم ظاهر شود و در بیرون مشخص نباشد.
هموروئید
هموروئید (Hemorrhoid) به معنای متورم شدن وریدهای اطراف رکتوم و مقعد است. در این شرایط رگهای وریدی در مجرای مقعدی گشاد میشوند. زمانی که این رگها متورم یا ملتهب شوند، بواسیر ایجاد میشود. بواسیر و هموروئید میتواند دردهای تیز و آزاردهندهای را در مقعد ایجاد کند. افرادی که به هموروئید مبتلا هستند معمولا در کنار درد مقعد علائمی نظیر خارش و سوزش مقعد، تورم در اطراف مقعد، یبوست و یا یک توده و برآمدگی کیست مانند در نزدیکی مقعد را نیز تجربه میکنند.
علت درد و تیر کشیدن مقعد در عفونتهای مقاربتی
یکی دیگر از دلایل درد و تیر کشیدن ناحیه مقعد، ابتلا به عفونتهای مقاربتی است که ممکن است در اثر باکتریها و ویروسها و عفونتهای قارچی از فردی به فرد دیگر منتقل شود.
بیماری التهابی روده
التهاب روده میتواند مربوط به بیماریهای مختلفی باشد. در شرایطی مثل بیماری کرون که روده ملتهب و زخم میشود، کولیت اولسزاتیو (ulcerative) که زخمهای ریز در روده بزرگ و رکتوم ایجاد میشود، فرد دردهای شدیدی را در ناحیه مقعد خود احساس میکند.
اسپاسم عضلانی
سندروم لواتور آنی یا اسپاسم عضلانی یک عارضه است که در اثر گرفتگی یا اسپاسم شدید عضلانی در داخل یا اطراف مقعد ایجاد میشود. این درد ممکن است چند روز طول بکشد و معمولا بدون هیچ دلیل خاصی ایجاد میشود. جالب است بدانید که یکی از مهمترین دلایل درد و تیر کشیدن مقعد در خانمها همین اسپاسم عضلانی است که معمولا در خانمها 2 برابر بیشتر از مردان ایجاد میشود. این عارضه در خانمهای 30 تا 60 ساله شایعتر است.
اختلال عملکرد کف لگن
اختلال عملکرد کف لگن عارضهای است که میتواند موجب بیاختیاری ادرار، بیاختیاری مدفوع، یبوست، عدم تخلیه کامل روده و بیاختیاری دفع گازهای روده شود. معمولا افرادی که با این مشکل روبرو هستند، برخی اوقات دردهای شدید و آزاردهندهای را در ناحیه مقعد خود احساس میکنند.
بیماریهای پوستی
بیماریهای پوستی در هر ناحیه از بدن ایجاد میشوند. در بسیاری از مواقع درد و تیر کشیدن مقعد مربوط به اختلالاتی نظیر پسوریازیس و زگیل است.
ضربه و آسیب به مقعد
در بسیاری از موارد، ضربه یا آسیب به راست روده یا مقعد موجب ایجاد دردهای موقع در این ناحیه میشود. ممکن است این آسیب در زمان رابطه جنسی ایجاد شده باشد و یا ناشی از سقوط شدید یا آسیب در حین فعالیت بدنی باشد.
هماتوم پری آنال (Perianal hematoma)
هماتوم پری آنال مقعد زمانی رخ میدهد که مجموعهای از خون به بافتهای اطراف دهانه مقعد تخلیه میشود. هنگامی که خون جمع میشود، باعث ایجاد یک توده در دهانه مقعد میشود. علاوه بر درد مقعدی، هماتوم پری آنال میتواند باعث ایجاد موارد زیر شود:
یک توده در مقعد
خونریزی یا لکه بینی روی دستمال کاغذی
حرکات روده دشوار
مشکل در نشستن یا راه رفتن
علت درد مقعدی بعد از مدفوع
علت درد و تیر کشیدن مقعد در افتادگی راست روده
پرولاپس رکتوم زمانی اتفاق میافتد که بدن اتصالاتی را که رکتوم را در محل دستگاه گوارش شما نگه میدارد از دست میدهد. هنگامی که این اتفاق میافتد، رکتوم ممکن است از مقعد بیرون بزند.
افتادگی رکتوم یک عارضه نادر است. بیشتر در بزرگسالان شایع است و زنان بالای 50 سال، شش برابر بیشتر از مردان در معرض ابتلا به این بیماری هستند. با این حال، میانگین سنی زنان مبتلا به افتادگی رکتوم 60 سال است، درحالیکه سن مردان 40 سال است. علاوه بر درد مقعد، افتادگی رکتوم میتواند موجب بیاختیاری مدفوع، یبوست، خونریزی و همچنین ایجاد یک توده در مقعد شود.
سایر دلایل درد و تیر کشیدن مقعد
تنگی مقعد
یبوست
اسهال
خارش مقعد
رابطه جنسی مقعدی
علت درد مقعدی در پریودی
یکی از رایجترین دلایل دردهای مقعدی در خانمها قاعدگی است. درواقع تغییرات هورمونی در دوران قاعدگی موجب بروز مشکلات متفاوتی جسمی در خانمها میشود. درد مقعد در پریودی معمولا به دلیل فشار عضلانی، فیبروم رحم و همچنین یبوست و اسهال در دوران قاعدگی ایجاد میشود.
برخی از خانمها در دوران قاعدگی علاوه بر دردهای رایج از درد مقعدی نیز رنج میبرند.
علت درد و تیر کشیدن مقعد هنگام مدفوع
مهمترین علت درد مقعدی هنگام مدفوع ابتلا به بواسیر یا هموروئید، شقاق، بیماری التهابی روده و همچنین یبوست است. از طرف دیگر ابتلا به بیماریهای پوستی مثل اگزما، زگیل و عفونت نیز میتواند موجب بروز درد در زمان مدفوع شود.
علت درد مقعدی در اوایل بارداری
از آنجایی که در بدن خانمهای بارداری، رحم بزرگ میشود، فشار زیادی به مقعد وارد میشود و همین موضوع موجب بروز هموروئید، یبوست و درد ناحیه مقعد میشود. در بیشتر خانمها این دردها پس از زایمان برطرف میشوند و در برخی دیگر نیز لازم است درمانها تا مدتی پس از زایمان نیز ادامه پیدا کند.
روش درمان درد مقعدی
درمان درد مقعدی معمولا به روشهای متفاوتی انجام میشود. هر چند در بسیاری از مواقع برای درمان این درد باید علت بروز آن را ارزیابی کنید و سپس درمان را انجام دهید، اما به هر حال انجام دادن برخی از روشهای درمانی میتواند به کاهش بروز این درد کمک زیادی کند. در ادامه میتوانید با رایجترین روشهای درمان درد مقعد آشنا شوید.
برای درمان درد مقعدی در خانه میتوانید از دوش آب گرم استفاده کنید. گرمای آب فشار عضلانی و اسپاسم را کاهش میدهد و برای درمان درد مقعد بسیار موثر است.
برای درمان درد مقعدی در اثر یبوست باید از مایعات و فیبر بیشتری استفاده کنید. در صورتی که یبوست شدید است میتوانید از ملین استفاده کنید.
چرب کردن مقعد در زمان دفع نیز میتواند از وارد شدن فشار به مقعد جلوگیری کند.
استرس و نگرانی را از خود دور کنید، زیرا در بسیاری از افراد استرس موجب بروز مشکلات گوارشی و یبوست میشود و دردهای آزاردهندهای در مقعد ایجاد میکند.
یکی از روشهای درمان درد مقعدی با طب سنتی مصرف سبزیجات و میوههای تازه و عدم مصرف غذاهای تند، فراوردههای لبنی و نوشیدنیهای گازدار است.
نشستن در آب گرم میتواند درد و تیر کشیدن مقعد را تا حد زیادی بهبود ببخشد.
یکی از روشهای درمان درد مقعدی، درمان یبوست با مصرف آب و مایعات بیشتر است.
چه زمانی به پزشک مراجعه کنیم؟
در بسیاری از مواقع دردهای مقعدی نیاز به درمان خاصی ندارند و بعد از چند روز خودبهخود برطرف میشوند. اما در صورتی که علائم زیر را در کنار درد تجربه میکنید، بهتر است از یک دکتر گوارش برای درمان کمک بگیرید.
احساس یک توده در نزدیکی مقعد
عدم بهبود بعد از 3 تا 4 روز
خونریزی از مقعد
شدت زیاد درد، طوری که در فعالیتهای روزمره اختلال ایجاد شود.